აშშ-ირანის მოლაპარაკებები დაიძაბა — ტრამპის მუქარების გამო ირანულმა დელეგაციამ შეხვედრა დატოვა
აშშ-სა და ირანს შორის შვეიცარიაში დაწყებული მოლაპარაკებები, სავარაუდოდ, მთელი კვირის განმავლობაში გაგრძელდება. პროცესი დაძაბულად დაიწყო — დონალდ ტრამპის მიერ სოციალურ ქსელებში გამოქვეყნებული მუქარების გამო, ირანული მხარის წარმომადგენლებმა პროტესტის ნიშნად შეხვედრა დატოვეს. რა წერია ირანსა და აშშ-ს შორის გაფორმებულ ურთიერთგაგების მემორანდუმში? The Guardian წერს, რომ აშშ-ის პრეზიდენტი ირანის დაბომბვითა და ირანული სამუშაო ჯგუფის გატაცებითაც კი იმუქრებოდა, თუ ჰორმუზის სრუტე არ გაიხსნებოდა. ამან მედიატორები, კატარი და პაკისტანი, აიძულა, მოლაპარაკებები კულისებში გაეგრძელებინათ. ირანის სახელმწიფო მედიის ცნობით, “აშშ-ის პრეზიდენტის შეურაცხმყოფელი გზავნილის გამოქვეყნების” შემდეგ, მოლაპარაკებები “რთულ ფაზაში” შევიდა და შესვენება გამოცხადდა. მიუხედავად ამისა, უმაღლესი დონის დისკუსიები გაგრძელდა და ორშაბათს, გამთენიისას დასრულდა. პაკისტანისა და კატარის განცხადებით, ორ მხარეს შორის ტექნიკური მოლაპარაკებები კვირის ბოლომდე გაგრძელდება. ირანის საგარეო საქმეთა მინისტრმა, აბას არაღჩიმ, ორშაბათს (22 ივნისს) დილით მადლობა გადაუხადა პაკისტანსა და კატარს მედიაციისთვის და აღნიშნა, რომ მათ “სერიოზულ პროგრესს მიაღწიეს”. კატარისა და პაკისტანის ერთობლივ განცხადებაში ნათქვამია, რომ აშშ და ირანი შეთანხმდნენ “საკომუნიკაციო ხაზის” შექმნაზე, რათა თავიდან აიცილონ ინციდენტები ჰორმუზის სრუტეში. ასევე, ლიბანის მთავრობასთან ერთად შეიქმნება “დეესკალაციის ჯგუფი”, რომელიც “ლიბანში სამხედრო ოპერაციების შეწყვეტის რეჟიმის დაცვას” უზრუნველყოფს. საკუთარ მიმართვაში არაღჩიმ ხაზგასმით აღნიშნა, რომ მიღწეული შეთანხმებების პირველი ნამდვილი გამოცდა სწორედ დეესკალაციის ეს მექანიზმი იქნება, რომელიც ისრაელსა და ირანის მიერ მხარდაჭერილ დაჯგუფება “ჰეზბოლას” შორის ლიბანში მიმდინარე ბრძოლების ფონზე შეიქმნა. ტრამპის მუქარები მკვეთრად განსხვავდებოდა აშშ-ის ვიცეპრეზიდენტის, ჯეი დი ვენსის ტონისგან, რომელმაც განაცხადა, რომ პრეზიდენტმა მას მოლაპარაკებების ირანთან ურთიერთობის ახალი ფურცლიდან დასაწყებად გამოყენება სთხოვა. “ნუთუ არ ფიქრობენ, რომ მათ მუქარებს რაიმე ეფექტი რომ ჰქონოდა, დღეს ასეთ უიმედო მდგომარეობაში არ აღმოჩნდებოდნენ? ჩვენ ამერიკელების მუქარებს საერთოდ არ ვითვალისწინებთ”, — განაცხადა ირანის მთავარმა მომლაპარაკებელმა, მოჰამად ბაღერ გალიბაფმა თუმცა, დელეგაციამ შეხვედრის პროტესტის ნიშნად დატოვება ნაწილობრივ იმ შიდაპოლიტიკური წნეხის გამოც ჩათვალა საჭიროდ, რომელიც მათგან ტრამპის გუნდის მიმართ უნდობლობის დემონსტრირებას მოითხოვს. ირანი აცხადებს, რომ მოლაპარაკებების მთავარი ფოკუსი ლიბანში ცეცხლის შეწყვეტა, სრუტის გახსნის პირობები და ირანულ ნავთობზე აშშ-ის სანქციების გაუქმება უნდა იყოს, რასაც თან უნდა ახლდეს უცხოეთში გაყინული ირანული აქტივების დეპონირება. ირანის დელეგაციის ხელმძღვანელმა, მოჰამად ბაღერ გალიბაფმა შვეიცარიაში ირანის ეროვნული ნავთობკომპანიის აღმასრულებელი დირექტორი და ირანის ცენტრალური ბანკის ხელმძღვანელი ჩაიყვანა. ეს იმაზე მიანიშნებს, რომ ირანული მხარისთვის ნავთობის სანქციების მოხსნის ტექნიკური დეტალები და გაყინული თანხების დაბრუნების არხები პრიორიტეტულია. ტრამპი: ირანის ისლამურ რესპუბლიკასთან შეთანხმება მიღწეულია, გილოცავთ ყველას! ირაკლი კობახიძე: მივესალმებით აშშ-ისა და ირანის შორის ურთიერთგაგების მემორანდუმის თაობაზე მიღწეულ შეთანხმებას შეგახსენებთ, გასულ კვირას ირანმა და აშშ-მა ხელი მოაწერეს ურთიერთგაგების მემორანდუმს, რომელიც ჰორმუზის სრუტის ბლოკადის მოხსნას ისახავს მიზნად, რასასც საფუძვლად ირანის სამოქალაქო ბირთვულ პროგრამასთან დაკავშირებული 60-დღიანი მოლაპარაკებები უნდა დაედოს.