28 მაისს, სომხეთის რესპუბლიკის დღის სამხედრო აღლუმზე ერევანში, ფრანგული და ინდური ტექნიკის გვერდით, გამოჩნდა საჰაერო თავდაცვის სისტემა, რომელიც, სამხედრო ექსპერტთა შეფასებით, ირანული წარმოების AD-08 Majid-ია.

ოფიციალური წამყვანი სიტყვებს ფრთხილად ირჩევდა: „„მორიელი” — მოკლე რადიუსის თვითმავალი საზენიტო-სარაკეტო სისტემა, განკუთვნილია დაბალ სიმაღლეზე მფრენი სამიზნეებისა და მნიშვნელოვანი ობიექტების საჰაერო დაცვისთვის.” სისტემის წარმომავლობაზე ერთი სიტყვაც არ ითქვა. „მორიელი” ეჩვენება სომხეთის მიერ მინიჭებულ ადგილობრივ სახელს — ისევე, როგორც ფრანგულ Caesar-ის ჰაუბიცებს „არამაზდი” ეწოდა.

ახალი ზელანდიაში მცხოვრები სამხედრო ანალიტიკოსი სირუს ამერიანი ამბობს: „ვინც ამ სისტემის ფოტოებს ნახავს, ოფიციალური დადასტურების გარეშეც მარტივად შეძლებს მათ ამოცნობას. თუ კომპონენტებს „მაჯიდის” ფოტოებს შევადარებთ, 99,5%-იანი დამთხვევაა.” ის ასევე ამბობს, სომხეთი, სანქციებს რომ არ ექვემდებარება, ირანული „არარასის” ნაცვლად, შესაძლოა, იტალიური Iveco-ს შასი გამოიყენა.

სომხეთის თავდაცვის სამინისტრომ ირანული წარმომავლობა არც დაადასტურა, არც უარყო.

„მაჯიდი” ირანმა 2025 წელს, ისრაელთან 12-დღიანი ომის დროს, პირველად გამოიყენა. Defense Security Asia-ს ცნობით, სომხეთი ამ სისტემის პირველი უცხოელი მყიდველი გახდებოდა, თუ გარიგება დადებულია — სავარაუდო ღირებულება 500 მილიონ დოლარამდეა.

პროდასავლური კურსი და ირანული იარაღი

2023 წელს აზერბაიჯანთან ომში დამარცხების შემდეგ სომხეთი შეიარაღებას განაახლებს. ფაშინიანმა 28 მაისს განაცხადა, რომ ეს „ომისთვის კი არა, მშვიდობისთვის” ხდება. ამავდროულად, ქვეყანა ნატოსა და ევროკავშირთან ეტაპობრივად ახლოვდება.

27 მაისს ტრამპმა სოციალურ ქსელში ფაშინიანს 7 ივნისის საპარლამენტო არჩევნებისთვის „სრული და უპირობო მხარდაჭერა” გამოუცხადა — სახელმწიფო მდივან მარკო რუბიოს ერევანში ვიზიტის მეორე დღეს.

ირანული იარაღი ამ კურსს ართულებს. ამერიანი მიიჩნევს, რომ ეს „სავარაუდოდ, ექსპორტის შესაძლებლობით იყო ნაკარნახევი” და ირანი სომხეთის გეოპოლიტიკური ცვლილების საფრთხედ არ აღიქვამს. სომხეთი ირანზე ეკონომიკურადაც კვლავ დამოკიდებულია: ირანი ქვეყანას ნავთობპროდუქტებს და სამრეწველო საქონელს აწვდის. ირანის ელჩი ხალილ შირღოლამი სამხედრო აღლუმზე სტუმრად ყოფილა.