1982 წელს, 14-15 წლის ასაკში, ელიზბარ მუჯირი — დღეს საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი შიო III — პირველად შეხვდა Ambebi.ge-ს რესპონდენტს, პუბლიცისტ ირაკლი კაკაბაძეს. „გიო მგელაძესთან 53-ე სკოლასთან ვნახეთ. ელიზბარს ხელში დიდი მუსიკალური ინსტრუმენტი ეჭირა — მუსიკის გაკვეთილიდან ბრუნდებოდა. მახსოვს, დიდი შთაბეჭდილება მოახდინა ჩემზე. ამ ასაკში უკვე ძალიან სერიოზულად უდგებოდა მუსიკას. მის თვალებში დიდი მისწრაფება ჩანდა. „მომავალ როსტროპოვიჩს” ვუწოდებდით”, — იხსენებს კაკაბაძე.

მეგობრობა სწრაფად განვითარდა. კაკაბაძის განმარტებით, ელიზბარი ყოველთვის სიდინჯითა და ე.წ. „ზომიერებით” გამოირჩეოდა: „მისი გამორჩეული თვისება იყო, რომ არასდროს ჩქარობდა და ზედმეტად ემოციურ გადაწყვეტილებებს არ იღებდა, რასაც ჩვენ ხშირად ვაკეთებდით. ეს ხდებოდა მიუხედავად იმისა, რომ ის ყოფილა, კარგი გაგებით, მეტად პოზიტიური გრძნობებით სავსე ადამიანი.”

ბეტჰოვენიდან ბრძოლამდე

განათლების გვერდით, ელიზბარი ადრიდანვე ჩართული ყოფილა ეროვნულ მოძრაობაში. 1983 წელს, 14-15 წლის ასაკში, ის კაკაბაძესთან ერთად გიორგიევსკის ტრაქტატის წინააღმდეგ გამართულ პატარა „პროტესტში” მონაწილეობდა. „იქ პირველად ვნახეთ ცხოვრებაში პირველი პროკლამაციები.”

იმავე 1983 წლის ნოემბერში ბატონი პავლე ინგოროყვა გარდაიცვალა. კაკაბაძე ამბობს, რომ ელიზბარი და ის ერთდ გახდნენ გიო მგელაძის — ინგოროყვას შვილიშვილის — ნათლიები. „ბატონი პავლეს დაკრძალვა დიდი ტრანსფორმაციული მომენტი იყო ჩვენთვის. პროცესია ფეხით მიდიოდა მწერალთა სახლიდან დიდუბის სასაფლაომდე.”

ვერის ბაღი, 1987 — ფოტო, რომელიც ცოცხლობს

1987 წელს გაზეთ „თბილისისთვის” ინტერვიუს გადაღებისას ვერის ბაღში ჩაიდგა ისტორიული ფოტო — ელიზბარ მუჯირი, გიო მგელაძე, ლევან ვასაძე, ირაკლი კაკაბაძე ერთად. „ხშირად ვიკრიბებოდით და ვმსჯელობდით ეგზისტენციურ კრიზისზე. ელიზბარმა მაშინ გაიხსენა სოკრატეს „მამლი ასკლეპიოზს”: „სოკრატე უკვდავების ძიებაში იყოო”. 40 წლის მერე ძალიან კარგად ვხვდები, როგორ განჭვრიტა 18 წლის ბიჭმა მომავალი.”

სულიერი კრიზისი და გამოხსნა

1990-იანი წლების ბოლოს კაკაბაძე, ამერიკულ კვლევით ინსტიტუტებთან მუშაობის პარალელურად, „მატერიალისტური სინდრომის” ფორმით სულიერ კრიზისში ჩავარდა. „პატრიარქმა შიო, როგორც მოძღვარმა, მაშინ დიდი დახმარება გამიწია. წარმატება, თავისი არსით, წარმართული ფენომენია — ამაში სწორედ შიო მესამემ დამარწმუნა. არ არსებობს პატივმოყვარეობაზე დიდი ცოდვა.”

კაკაბაძი შიო III-ის ბერად სვლას 1990-იანი წლების დასაწყისში „ნამდვილ შოკად” ახასიათებს: „მან ყველა მის პრივილეგიაზე უარი თქვა და შიო მღვიმელის გზას დაადგა. ამ ნაბიჯმა ჩვენ ყველანი განაცვიფრა.”

კაკაბაძის შეფასებით, ახალ პატრიარქს წინ მძიმე გამოწვევები ელის — „ეშმაკი ყოველ წამს ფხიზლობს, დღეს კი ხელთ ახლა ხელოვნური ინტელექტი და გენეტიკური ინჟინერიაც. ეს ათმაგ ყურადღებას მოითხოვს.”