სერბეთის არჩევნებში სტუდენტურმა სიამ გაიმარჯვა, ვუჩიჩმა აღიარა დამარცხება
სერბეთის პრეზიდენტმა ალექსანდარ ვუჩიჩმა კვირას ისტორიულ არჩევნებში აღიარა, რომ გაიმარჯვა სტუდენტურმა მოძრაობამ, რომელსაც სტუდენტები უდგანან სათავეში. ამით დასრულდა მისი ხანგრძლივი მმართველობა და ბალკანეთის ამ ქვეყანაში ახალი პოლიტიკური ეპოქა დაიწყო.
ვადამდელი არჩევნები დაინიშნა სტუდენტების ხელმძღვანელობით მიმდინარე თითქმის ორწლიანი საპროტესტო აქციების შემდეგ. დემონსტრანტები აპროტესტებდნენ სავარაუდო კორუფციასა და მზარდ ავტორიტარიზმს. საპროტესტო მოძრაობას ბიძგი მისცა 2024 წელს ქალაქ ნოვი-სადში მომხდარმა ტრაგედიამ, როცა რკინიგზის სადგურის გადახურვის ჩამონგრევას 16 ადამიანი ემსხვერპლა.
არჩევნებში ამომრჩეველთა აქტივობამ თითქმის 70 პროცენტი შეადგინა. ეს ყველაზე მაღალი მაჩვენებელია 1992 წელს იუგოსლავიის დაშლის შემდეგ. კვირას სერბეთის ქალაქებსა და დაბებში საარჩევნო უბნებთან გრძელი რიგები იდგა, რაც ცვლილებების ფართო მოთხოვნაზე მიუთითებდა.
„ნათელია, რომ ეს არჩევნები წავაგეთ. სტუდენტურმა სიამ გაიმარჯვა. მათ 135-დან 140-მდე მანდატი ექნებათ, ჩვენ კი 105 გვექნება. პარლამენტში სხვა არავინ მოხვედრილა“, - განაცხადა ვუჩიჩმა წინასწარი შედეგების საფუძველზე გაკეთებული პროგნოზის შესახებ საუბრისას.
ვუჩიჩი სერბეთის პროგრესული პარტიის (SNS) ლიდერია. მან 27 სექტემბერს დატოვა პრეზიდენტის თანამდებობა, რათა ვადამდელ საპარლამენტო არჩევნებში თავისი პარტიის სათავეში ეყარა კენჭი. გამარჯვების შემთხვევაში ის სერბეთის პრემიერ-მინისტრი გახდებოდა. პრეზიდენტის როლი ქვეყანაში ძირითადად ცერემონიულია, ხოლო პოლიტიკური გადაწყვეტილებების უმეტესობას პრემიერ-მინისტრი იღებს.
სტუდენტური სია ორწლიანი მასობრივი საპროტესტო აქციების დროს შეიქმნა დემონსტრანტებს შორის გამართული დისკუსიების შედეგად. თავად საპროტესტო მოძრაობის ლიდერები სიაში არ შესულან. კანდიდატებს შორის არიან მეცნიერები, ექიმები, კულტურის სფეროს წარმომადგენლები და სამოქალაქო ორგანიზაციების აქტივისტები. სიას ხელმძღვანელობს კარდიოლოგი ილია სრდანოვიჩი.
საზოგადოებრივი აზრის კვლევის ორგანიზაციების, CESID-ისა და IPSPS-ის, წარმომადგენლობითი შერჩევის შედეგებით, სტუდენტების საარჩევნო სიას 138 დეპუტატი ეყოლება, ხოლო ვუჩიჩის პარტია SNS-მა 250-ადგილიან პარლამენტში 104 მანდატი მოიპოვა. დარჩენილი მანდატები ეთნიკური უმცირესობების პარტიებს შორის განაწილდება.