საქართველოს მთავრობამ ოთხ წელიწადში სახელმწიფო ბიუჯეტიდან მილიონობით ლარი დახარჯა პროგრამაზე, რომელსაც საბოლოოდ „ფიქტიური” უწოდა თავად პრემიერ-მინისტრმა. ირაკლი კობახიძემ 25 მაისს განაცხადა: „დაახლოებით 30 000 ადამიანი იყო ფიქტიურად დასაქმებული… ეს პროგრამა გაუქმდა, რაც აბსოლუტურად სწორი ნაბიჯი იყო.”

2022 წლის მარტში ამოქმედდა „საზოგადოებრივ სამუშაოებზე დასაქმების პროგრამა”, რომელსაც „ქართული ოცნება” ერთ-ერთ ყველაზე მასშტაბურ სოციალურ ინიციატივად წარმოადგენდა. მაშინდელი პრემიერი ირაკლი ღარიბაშვილი ამბობდა: „შრომისუნარიანი სოციალურად დაუცველი მოქალაქეები შრომის ბაზარზე დაბრუნდებიან.” სინამდვილეში, ათიათასობით ადამიანი სასაფლაოების მოვლასა და სკვერების დაგვაში ასაქმეს — ოჯახს 300 ლარი პლუს სოციალური შემწეობა გარანტირებული ჰქონდა.

„ამ პროგრამის ყველაზე დიდი პრობლემა იყო მიზანი,” — ეუბნება რადიო თავისუფლებას კორუფციის მკვლევარი ბესიკ დონაძე. „ეს პროექტი გაკეთებული იყო მხოლოდ და მხოლოდ საარჩევნო მიზნებისთვის, და არა იმისთვის, რომ ვინმე სიღარიბიდან ამოეყვანათ.”

ეკონომისტ გოგა ხიშტოვანის თქმით, პროგრამის გაუქმების შემდეგ სამუშაო ძალის გარეთ მყოფ ადამიანთა რაოდენობა 2026 წლის პირველ კვარტალში 50 000-ით გაიზარდა. „ადამიანები არამხოლოდ უმუშევრობის სიაში გადავიდნენ — სამსახურსაც აღარ ეძებენ,” — ამბობს ის.

სოციალური სამართლიანობის ცენტრის ხელმძღვანელი თამთა მიქელაძე მიუთითებს, რომ პროგრამა „წინააღმდეგობრივ ლოგიკაზე იყო აგებული” — ერთი მხრივ სიღარიბის დაძლევის პოლიტიკად წარმოაჩენდნენ, მეორე მხრივ, სიღარიბიდან გამოსვლის ინსტრუმენტები არ შეუქმნიათ. „შედეგად, პროგრამა სოციალური დახმარების გაფართოებულ ფორმად იქცა, ვიდრე დასაქმების პოლიტიკად.”

პოლიტიკური ოპონენტები „ქართულ ოცნებას” წლების განმავლობაში ადანაშაულებდნენ, რომ სოციალური დამოკიდებულება პოლიტიკური ლოიალობის შესაქმნელად გამოიყენა. „ადამიანები დაასაქმეს იმ პრინციპით, ვინ იქნებოდა ლოიალური და ვინ — არა,” — ამბობს ხიშტოვანი.

მათ შორის, ვინც ახლა პროგრამას „ფიქტიურს” ეძახის, კობახიძეც იყო — მისი პირველი ამოქმედების ერთ-ერთი მხარდამჭერი. „ტაშს უკრავდა კობახიძეც, ტაშს უკრავდა მდინარაძეც,” — ამბობს დონაძე.

საქართველოს პროკურატურამ განაცხადა, რომ „ფაქტის შესწავლა დაწყებულია.”

მესტიის მუნიციპალიტეტის მაგალითი: პარლამენტარ ბექა ლილუაშვილის მონაცემებით, 2022 წლის სექტემბრისთვის პროგრამის ფარგლებში მესტიაში 966 ახალი ადამიანი დასაქმდა. მათ შორის 404 მეეზოვე და 221 სასაფლაოების მომვლელი. „მესტიაში სულ 156 დასახლებული პუნქტია. ყველა დასახლებულ პუნქტში სულ რომ ერთი სასაფლაო იყოს, არ ვიცი, რას ალაგებს დანარჩენი 70 დამლაგებელი,” — განაცხადა ლილუაშვილმა პარლამენტში.