გასულ ზაფხულს, ღამის მორიგეობისას, ნიუ-იორკის მაუნთ საინაის საავადმყოფოში, სასწრაფო მედიცინის ექიმი დოქტორი ნიკოლას გევინი რთული სიმპტომების მქონე პაციენტს სინჯავდა. რამდენიმე წუთში სამი უმცროსი კოლეგა — ორი სტუდენტი და ერთი ორდინატორი — უკვე ექიმებისთვის განკუთვნილ უფასო ხელოვნური ინტელექტის აპლიკაციას, OpenEvidence-ს, მიმართავდა.

მალე გევინმა მიხვდა, გამონაკლისი სულაც არ იყო. საავადმყოფოს ხელმძღვანელობამ გაიგო, რომ 9000 ექიმიდან მესამედი OpenEvidence-ს უკვე რეგულარულად იყენებდა. „ჩვენი ხელმძღვანელობისთვის ეს „ახლა მივხვდი” მომენტი იყო”, — თქვა გევინმა.

OpenEvidence-ის ჩატბოტი, რომელიც მხოლოდ მაღალხარისხიან, რეცენზირებულ სამედიცინო ლიტერატურაზეა გაწვრთნილი, ექიმებს კლინიკური კითხვებისა და დიფერენციალური დიაგნოსტიკის საქმეში ეხმარება. სტარტაპის მონაცემებით, აშშ-ის ექიმების ნახევარზე მეტი მის მომხმარებელია; მაისში 30 მილიონი კითხვა განხორციელდა — ექვსი თვის წინანდელთან შედარებით, თითქმის ორჯერ მეტი. 1000 ექიმზე ჩატარებული გამოკითხვით, 45%-მა OpenEvidence-ი დაასახელა, რაც ChatGPT-ის მომხმარებელთა წილს სამჯერ აღემატება.

ამ ზრდამ სტარტაპი 2025 წელს 3.5 მილიარდიდან 2026 წლის იანვარში 12 მილიარდ დოლარამდე მიიყვანა.

„ეს ინსტრუმენტია, ორაკული არ არის”

„ეს ორაკული არ არის, ეს ინსტრუმენტია”, — განაცხადა OpenEvidence-ის დამფუძნებელმა დენიელ ნადლერმა — „ცოდნა და ცოდნის მქონე ადამიანები კვლავ მნიშვნელოვანია.”

ბოლო თვეებში კონკურენცია გამძაფრდა. UpToDate-მა სერვისი ჩატბოტის ინტერფეისით განაახლა, Doximity-მ სამედიცინო ლიტერატურის სტარტაპი შეიძინა, Abridge-მა გადაწყვეტილების მხარდამჭერი ინსტრუმენტები დაამატა. გასულ თვეს OpenAI-მ ექიმებისთვის ChatGPT for Clinicians წარადგინა.

OpenEvidence გამოირჩევა იმით, რომ გიგანტური ენობრივი მოდელების ნაცვლად, სამედიცინო ჟურნალებსა და სპეციალიზებულ მონაცემებზე გაწვრთნილ კომპაქტურ მოდელებს იყენებს. The New England Journal of Medicine-თან, JAMA-სთან და სხვა გამომცემლებთან ლიცენზირების შეთანხმებები გაფორმდა. Mayo Clinic-ის მკვლევართა ნაშრომი ადასტურებს, რომ აპლიკაცია ძირითადად ზუსტ, მტკიცებულებებზე დაფუძნებულ პასუხებს იძლევა.

სიფრთხილე სავალდებულოა

სამედიცინო ექსპერტები ხაზს უსვამენ, რომ ენთუზიაზმი სიფრთხილეს მოითხოვს. სან-დიეგოს Scripps Research-ის კარდიოლოგი, დოქტორი ერიკ ტოპოლი წერს: „ხელოვნური ინტელექტის პოტენციალი დიდია, მაგრამ ჯერ ბოლოში არ ვართ. ის ჯერ ნამდვილად არ გამოცდილა სამედიცინო პრაქტიკის ქაოტურ, რეალურ გარემოში.”

ტოპოლი „ჯანდაცვის ხელოვნური ინტელექტის მზაობის ილუზიის” თანაავტორია, რომელმაც ასეთ სისტემებში „კომპეტენციის მნიშვნელოვანი ხარვეზები” გამოავლინა.

„ჯიბეში სპეციალისტთა გუნდი”

ალასკის ქ. ფეარბანქსის საზოგადოებრივ საავადმყოფოში ექიმი ბარბარა კრეიტონი რთული, მრავლობითი დაავადებების კომბინაციებს ხშირად OpenEvidence-ს ეკითხება: „ისეთი ამბავია, თითქოს ჯიბეში სპეციალისტთა მთელი გუნდი გეჯდეს.”

მისისიპის ქ. კორინთის ექიმი ბენ ლონგი, რომელიც სკეპტიკოსად მიიჩნევდა თავს, ახლა „კონსულტანტად” ხედავს: „ხელოვნური ინტელექტი გიბიძგებს, უფრო ღრმად დაფიქრდე საკუთარ მსჯელობაზე, დატესტო შენი დაშვებები.”

გევინი მაუნთ საინაიში OpenEvidence-ს ზუსტი მედიცინისა და ინდივიდზე მორგებული მკურნალობის მძლავრ ინსტრუმენტად მიიჩნევს. „ეს ამ მიმართულებით გადადგმული ნაბიჯია”, — ამბობს ის.