← მთავარი
პოლიტიკა

რის სანაცვლოდ შეაფერხა სენატორმა სტივ ნიკანდროსმა „მეგობარი აქტი”

29 მაისი, 2026 · წყარო: on.ge
რის სანაცვლოდ შეაფერხა სენატორმა სტივ ნიკანდროსმა „მეგობარი აქტი”

„მეგობარი აქტი” (MEGOBARI Act) — კანონი, რომელიც საქართველოს ხელისუფლებას ფინანსური სანქციებით ემუქრებოდა და ქვეყანაში რუსეთ-ჩინეთ-ირანის გავლენის შემცირებას ისახავდა მიზნად — 2025 წლის დეკემბერში ამერიკის სენატში ჩაიგდო. „აი ფაქტის” ჟურნალისტური გამოძიების თანახმად, ამის უკან ორი კაცი იდგა: ყოფილი სენატორი მარკვეინ მალინი და ტეხასელი ნავთობმაგნატი სტივ ნიკანდროსი.

2024 წლის გაზაფხულზე „აგენტების კანონის” მიღების შემდეგ ვაშინგტონი საქართველოს ხელისუფლებასთან ურთიერთობის გადახედვაზე გადავიდა. 2024 წლის 23 მაისს დაინიცირდა MEGOBARI Act — კანონი, რომელიც ქართული ოცნების ლიდერებს ფინანსური აქტივების გაყინვით ემუქრებოდა. ამავე კანონით, თუ საქართველო დემოკრატიულ კურსს დაუბრუნდებოდა, ვაშინგტონი უვიზო მიმოსვლასა და სავაჭრო შეღავათებს ჰპირდებოდა.

კანონპროექტი კონგრესის ქვედა პალატამ 349 ხმით 42-ის წინააღმდეგ მიიღო. სენატში კი ორჯერ შეფერხდა — 2025 წლის სექტემბერსა და დეკემბერში. „ჰილის” ცნობით, ჩაგდება სენატორ ჯონ ტუნმა განახორციელა, ხოლო ლობირება ყოფილმა სენატორმა მარკვეინ მალინმა. 2026 წლის მარტში მალინი ეროვნული უსაფრთხოების მინისტრად დაინიშნა ტრამპის ადმინისტრაციაში.

პარადოქსია, რომ 2020 წელს ეს იგივე მალინი ქართული ხელისუფლების მწვავე კრიტიკოსი იყო — ივანიშვილს „პუტინის მოკავშირეს” უწოდებდა. მაშინ ის ამერიკულ ნავთობკომპანია „ფრონტერა რისორსიზ ჯორჯია კორპ”-ს ანეიტრალებდა, რომელსაც ქართული ხელისუფლება გამოდევნა ემუქრებოდა. „ფრონტერა” სტივ ნიკანდროსს ეკუთვნის.

2019-2020 წლებში ნიკანდროსმა მალინის საარჩევნო კამპანია 9 000 დოლარით დააფინანსა. Open Democracy-ს ცნობით, 2017-2020 წლებში ნიკანდროსმა სულ 73 450 დოლარი შესწირა 16 ამერიკელ კონგრესმენს — მათ შორის, ისინი, ვინც მოგვიანებით „ფრონტერას” სასარგებლოდ ლობირებდნენ.

„ფრონტერა” საქართველოში 1997 წლიდანაა. კომპანიამ მე-12 ბლოკზე ნავთობ-გაზის ძიების 25-წლიანი ლიცენზია მოიპოვა, მაგრამ 2018 წელს ქართული ნავთობისა და გაზის კორპორაციამ მას ჰააგის საარბიტრაჟო ტრიბუნალში გაასამართლა. 2020 წელს ტრიბუნალმა დაადგინა, რომ „ფრონტერამ” ხელშეკრულება „არსებითად დაარღვია”, და კომპანიას 6 მილიონი დოლარის ანაზღაურება დააკისრა.

მიუხედავად ამ წაგებისა, „ფრონტერა” გამარჯვებულის მდგომარეობაში დარჩა. 2024 წლის ფინანსურ ანგარიშში ქართულმა ნავთობის კორპორაციამ დაწერა, რომ „ფრონტერასგან” 15,4 მილიონი ლარის ამოღება შეუძლებელია — კომპანია ლიკვიდაციის პროცესშია და ფული არ აქვს.

ამ ფონზე 2025 წლის მიწურულს „ფრონტერა” და „ქართული ოცნება” ფაქტობრივად ერთ ბანაკში აღმოჩნდნენ: ოცნებას „მეგობარი აქტის” ჩაგდება სჭირდებოდა, ნიკანდროსს კი სენატში სასარგებლო ხმები.

← მთავარი