„მეცნიერები დიდი ხანია აფრთხილებდნენ, რომ კლიმატის ცვლილების გამო სეზონებს შორის საზღვრები წაიშლება. ეს მომავალი უკვე დადგა” — ამბობს გარემოსდაცვითი შეფასების ექსპერტი მამუკა გვილავა.

წელს საქართველოში განსაკუთრებით შესამჩნევია ანომალიური ამინდი, გაუთავებელი ნალექი და გაზაფხულის პრაქტიკული გაქრობა. გვილავას თქმით, მეცნიერთა აბსოლუტური უმრავლესობა თანხმდება: ეს ადამიანის ზემოქმედების შედეგია.

„ამ ყველაფრის მიზეზი ნახშირორჟანგია”

ისტორიულად CO2-ის კონცენტრაცია ატმოსფეროში 280 ppm (ნაწილი მილიონზე) შეადგენდა — დღეს 425–430 ppm-ია, ანუ თითქმის 50%-ით გაზრდილი. „ყოველი წლის მაისში ეს პარამეტრი ახალ რეკორდს ამყარებს. მეცნიერთა 97–99% ადასტურებს, რომ პროცესი ადამიანის მიერ არის გამოწვეული — ეს კი ჩვენთან ვლინდება ინტენსიური წვიმებით, გაზაფხულის სეზონის შემცირებითა და პირდაპირ ზაფხულის სიცხეებზე გადასვლით.”

ნავთობინდუსტრიას ექსპერტი პირდაპირ ადანაშაულებს კლიმატის ცვლილების შენიღბვაში: „ჯერ კიდევ 1970-იანი წლებიდან ნავთობკომპანიებს საუკეთესო მეცნიერები ჰყავდათ დაქირავებული. ახლახან გამოქვეყნდა ისტორიული დოკუმენტები, სადაც ზუსტად იყო გაწერილი, რა მოხდებოდა 2020-იან წლებში. ნაცვლად სათანადო მოქმედებისა, მეცნიერებისა და კლიმატის დამცველი პოლიტიკოსების დისკრედიტაცია დაიწყეს.”

ევროპაში — მაისში 35 გრადუსი

„შეხედეთ, რა ხდება ევროპაში, თუნდაც ბრიტანეთში — ბრიტანეთის ზოგიერთ ნაწილში ტემპერატურამ 35°C-ს გადააჭარბა, რაც მაისისთვის პრაქტიკულად უპრეცედენტოა. კლიმატის მკვლევრები გაოცებულია — მაჩვენებელი ნორმაზე 15 გრადუსით მაღალია. ჩვენს რეგიონს ამ სეზონზე ჯერჯერობით გვიმართლებს, თუმცა ეს ვერ გაგრძელდება.”

ზაფხულის პროგნოზი სიფრთხილის მოთხოვნით მოჰყავს: „ზუსტი პროგნოზის გაკეთება რთულია, მაგრამ ბოლო 15–20 წელია საშუალო ტემპერატურა მუდმივად იმატებს. მთლიანად ცივილიზაციის ათასწლეულებში ასეთი სწრაფი დათბობა უპრეცედენტოა. არსებული ტენდენციებიდან გამომდინარე, მაღალი ალბათობით, ცხელი ზაფხული გველის.”

საქართველო: ადაპტაცია ნახევარი ზომით ნიშნავს ჩავარდნას

გვილავა მიმართავს საქართველოს ხელისუფლებას: „კლიმატის შესახებ კანონის მომზადება წამოვიწყეთ და შუა გზაზე მივატოვეთ. ჩვენი მეზობელი ქვეყნები ადაპტაციის გეგმებს 10 წლის წინ ამუშავებდნენ. თბილისს დიდი ხანია უნდა ჰქონდეს სიცხის ტალღების მართვისა და მოსახლეობის ჯანმრთელობის დაცვის გეგმა. ქმედება დღესვე არის დასაწყები — ხვალ გვიანი იქნება.”

ექსპერტი ასევე კრიტიკულია ჰიდროენერგეტიკის ლობის მიმართ: „ქართველი ჰიდროენერგეტიკოსები წუწუნებენ, რომ თურქეთში ელექტროენერგიას ვეღარ ყიდიან — თურქეთმა მძლავრი მზის ენერგეტიკა განავითარა. ჩვენც მზიანი ქვეყანა ვართ. სწორი მზის ენერგეტიკის განვითარება მოსახლეობას დაზოგავს, ნაცვლად იმისა, რომ ვიწრო კერძო ინტერესები ჰიდროენერგეტიკიდან სარგებლობდეს.”

კლიმატის ყოველდღიური მდგომარეობის მიდევნებისთვის ექსპერტი Climate Central-ის ClimateShift Index-ს ურჩევს მკითხველს.