საქართველოდან ექსპორტზე მეტი ნავთობი გადის, ვიდრე ქვეყანაში შედის — სანქციების გვერდის ავლის საეჭვო სქემა
2025 წლის ოქტომბრიდან 2026 წლის აპრილის ჩათვლით საქართველოში, ოფიციალური მონაცემებით, შემოვიდა 525 160 ტონა ნედლი ნავთობი — 99% რუსეთიდან. იმავე პერიოდში კი ექსპორტზე გაიგზავნა ადგილზე წარმოებული ან გადამუშავებული 604 932 ტონა ნავთობპროდუქტი. სხვაობა — 79 772 ტონა — სხვაგვარად ახსნა შეუძლებელია.
ამ სტატისტიკურ წინააღმდეგობაზე „აი, ფაქტი” წერს. ამერიკული ენერგეტიკული ანალიტიკური კომპანია RBN Energy-ის სპეციალისტი რობერტ აუერსი ცალსახად განაცხადა: „სადღაც რაღაც მონაცემები არასწორად აღირიცხება. მასს ვერ შექმნი. ან იმპორტი ნაკლებად ფიქსირდება, ვიდრე სინამდვილეში შემოდის, ან სხვაგვარი სქემაა.”
ვინ ამუშავებს საქართველოში ნავთობს?
ქვეყანაში ორი ძირითადი გადამამუშავებელი ქარხანა მოქმედებს. „რუსთავოილი” მოდელ მაკა ასათიანის ვაჟის, კახი ჟორდანიას ბიზნეს ქსელს უკავშირდება. ჟორდანიას წილი ჰქონდა ნავთობის სავაჭრო კომპანიაში, რომლის ბიზნეს პარტნიორის მამა რუსეთის სამხედრო დაზვერვის ყოფილი უფროსის მოადგილეა.
„ზდ ნავთობის კომპანია” კი ქართულ ოცნებასთან მჭიდრო კავშირებს ამჟღავნებს — კომპანიის ერთ-ერთი მფლობელი, დავით კაპანაძე, ბიძინა ივანიშვილის ძმის, ალექსანდრე ივანიშვილის ბიზნეს პარტნიორია. კომპანიამ 2016-2020 წლებში ქართული ოცნების პარტიაზე 150 000 ლარი შესწირა.
ორი სანქციებდარღვევის სცენარი
პირველი: ადგილობრივი მოხმარებისთვის განკუთვნილი რუსული ნავთობპროდუქტის ნაწილი პირდაპირ, გადამუშავების გარეშე ექსპორტზე გადადის, მაგრამ წარმოშობის სერთიფიკატში ქვეყნად „საქართველო” ეწერება. ევროპის რამდენიმე ქვეყანაში ასეთი შემთხვევები უკვე ფიქსირებულა.
მეორე: სხვადასხვა წყაროს ნავთობპროდუქტების „ბლენდინგი” — შერევა. ამ პროცესის შედეგად ბაზრობაზე გამოდის „ახალი” პროდუქტი განსხვავებული სავაჭრო კოდით, ეფექტურად ნახავდა წარმოშობა.
შემოსავლების სამსახური „აი, ფაქტს” ამ კითხვებზე პასუხს არ სცემს — წერილობით მოთხოვნებს ყურადღებას არ აქცევს, პირადი შეხვედრის მოთხოვნაც უარყოფილი დარჩა.