ჩვენი პლანეტის ნიადაგი ინახავს საიდუმლოს, რომელიც კაცობრიობის გადარჩენისთვის გადამწყვეტია. ახალი, სენსაციური კვლევის თანახმად, დედამიწის ქვეშ არსებული სოკოების ქსელი იმდენად დიდია, რომ მას შეუძლია დედამიწიდან მზემდე მანძილი თითქმის 750 მილიონჯერ დაფაროს.

პირველი გლობალური რუკა და წარმოუდგენელი მასშტაბები

მეცნიერთა ჯგუფმა (Spun) ხელოვნური ინტელექტისა და მსოფლიოს მასშტაბით აღებული 16,000-ზე მეტი ნიადაგის ნიმუშის მეშვეობით, სოკოების პირველი მსოფლიო რუკა შექმნა. კვლევამ აჩვენა, რომ მიწისქვეშა ქსელების საერთო სიგრძე 110 კვადრილიონ კილომეტრს აღწევს. კვლევის ავტორების განმარტებით, მხოლოდ ერთ ჩაის კოვზ ნიადაგში შესაძლოა 10 მეტრამდე სიგრძის სოკოს ქსელი იმალებოდეს.

რატომ არის ეს ქსელი სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანი?

ე.წ. არბუსკულური მიკორიზული სოკოები მცენარეთა 70%-ზე მეტთან ქმნიან კრიტიკულ პარტნიორობას. ეს ქსელები, რომლებიც დაახლოებით 475 მილიონი წელია ყალიბდება, მცენარეებს წყალსა და ნუტრიენტებს აწვდიან, სანაცვლოდ კი მათ მიერ გამომუშავებულ ნახშირბადს იღებენ, რითაც კლიმატის რეგულირებაში ეხმარებიან პლანეტას. კვლევამ აჩვენა, რომ ადამიანის ჩარევა ამ „ცოცხალ ინფრასტრუქტურას“ სერიოზულად აზიანებს:

ინტენსიური ხვნა და დამუშავება: სასოფლო-სამეურნეო სავარგულებზე სოკოების ქსელის სიმჭიდროვე 47.3%-ით ნაკლებია, ვიდრე ველურ ბუნებაში. ქიმიური ზემოქმედება: სასუქები და ფუნგიციდები არღვევენ სიმბიოზს მცენარეებსა და სოკოებს შორის. გარემოს დაბინძურება: სოკოების გაქრობა ამცირებს ნიადაგის უნარს, შეინახოს ნახშირბადი, რაც კლიმატის კრიზისს ამწვავებს და იწვევს წყალსაცავების დაბინძურებას ქიმიური ნივთიერებებით.

მეცნიერების თქმით, ყველაზე მჭიდრო ქსელები ტიბეტის პლატოზე, სამხრეთ სუდანისა და აშშ-ის მდელოებზე ფიქსირდება. მკვლევრები ამ მონაცემების წარდგენას აგვისტოში დაგეგმილ სამიტზე აპირებენ, რათა მსოფლიო ლიდერებმა მიწისქვეშა სამყაროს დაცვაზე იზრუნონ. წყარო იხილეთ ასევე:

წყალდიდობები, გვალვა, ხანძრები და სურსათის დეფიციტი - “სუპერ ელ-ნინიო“ იწყება: მეცნიერები მსოფლიოს აფრთხილებენ პასუხი გაეცა დიდი ხნის კითხვას იმის შესახებ, თუ რატომ ჰქონდა ტირექსს ასეთი პატარა კიდურები - მეცნიერებმა მიზეზს მიაკვლიეს