29 მაისს ასტანაში გამართული ევრაზიული ეკონომიკური კავშირის სამიტის შემდეგ, ოთხმა ქვეყნის ლიდერმა — რუსეთი, ბელარუსი, ყაზახეთი, ყირგიზეთი — სომხეთის ვიცე-პრემიერ მჰერ გრიგორიანს განაცხადება გადასცეს: 2026 წლის დეკემბრის სამიტზე „განსახილველად დადგება სომხეთის წევრობის საკითხი”, ხოლო კომისია წარადგენს ანგარიშს „წევრობის შეჩერების შესაძლო შედეგების შესახებ”.

ამასთანავე, Reuters-ი იტყობინება — ოთხი ოფიციალური წყაროს მიხედვით — რომ კრემლი 7 ივნისის სომხური საპარლამენტო არჩევნებისთვის 100 000 ეთნიკური სომეხის გაგზავნას გეგმავს, ფაშინიანის ოპონენტებისათვის ხმის მისაცემად. რუსეთის ხელისუფლებამ ამ ოპერაციის ბიუჯეტად 50 მილიონი დოლარი გაითვალა. მაისის შუა რიცხვებში კრემლმა გასცა კვოტები — თითო რეგიონს განუსაზღვრა, რამდენი სომეხი უნდა გაეგზავნა.

სომხეთის ვიცე-პრემიერმა გრიგორიანმა გამოაცხადა, რომ ქვეყანა ევრაზიულ კავშირში მონაწილეობას გააგრძელებს, თუ ეს „ყველა წევრის ეროვნული ინტერესების გათვალისწინებით” მოხდება.

სომხეთი, რომელმაც 2020 წლის ყარაბაღის ომის შემდეგ მოსკოვისგან დისტანცირება დაიწყო, ამ წლის მაისში ერევანში გამასპინძლდა ევროკავშირ-სომხეთის პირველი სამიტი და ევროპული პოლიტიკური საზოგადოების შეხვედრა, სადაც ზელენსკიც მოვიდა. სწორედ ეს გახდა მოსკოვის მწვავე გაღიზიანების მიზეზი.

მოსკოვს არ ერჩინება ეკონომიკური ბერკეტებიც: „როსსელხოზნადზორი” 30 მაისიდან კრძალავს სომხეთიდან ახალი პომიდვრის, კიტრის, წიწაკის, ბოსტნეულისა და მარწყვის რუსეთში შეტანას. ადრე, ასევე, ყვავილებისა და სამი მსხვილი მწარმოებლის სომხური ალკოჰოლის იმპორტი შეჩერდა.

7 ივნისამდე ერთი კვირით ადრე, სომხეთს მხარდაჭერა გამოუცხადა აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა. ფაშინიანმა კი პუტინის ინიციატივა — ევრაკავშირი თუ ევრაზიული კავშირი, ამის გადასაწყვეტად რეფერენდუმი — საჯაროდ უარყო.