საერთაშორისო პროგნოზირების ცენტრები ვარაუდობენ, რომ უახლოეს თვეებში ელ-ნინიოს ფაზა შეიძლება განვითარდეს — მოვლენა, რომელსაც ხშირად თან სდევს გლობალური ტემპერატურის დროებითი მატება. ამ ტემაზე გარემოსდაცვითი შეფასების ექსპერტი მამუკა გვილავა ambebi.ge-ს ესაუბრა.

რა არის ელ-ნინიო?

ელ-ნინიო ბუნებრივი კლიმატური მოვლენაა, რომელიც ტროპიკულ წყნარ ოკეანეში ვითარდება. ამ დროს ოკეანის ცენტრალურ და აღმოსავლეთ ნაწილში ზღვის ზედაპირის ტემპერატურა მნიშვნელოვნად იმატებს — ე.წ. პასატური ქარების შესუსტების გამო. ეს გლობალურ ატმოსფერულ ცირკულაციას ცვლის და მთელ პლანეტაზე ვრცელდება: ზოგ რეგიონში გვალვის რისკი იმატებს, ზოგან — პირიქით.

ელ-ნინიო 2-დან 7 წელიწადში ერთხელ მეორდება და 9-12 თვეს გრძელდება. მისი საპირისპირო, „ცივი” ფაზა ლა-ნინიაა — ამ ორ ფაზას ერთობლივად ENSO ეწოდება.

საქართველოზე გავლენა

გვილავას განმარტებით, საქართველოს ამინდს პირდაპირ ელ-ნინიო კი არ მართავს, არამედ რეგიონული ატმოსფერული პროცესები — შავი ზღვა, ხმელთაშუაზღვისპირეთის ციკლონები, კავკასიონის მთათა სისტემა.

„ის, რომ დღეს გრილი და წვიმიანი ამინდებია, არ გამორიცხავს იმას, რომ ივლისსა და აგვისტოში ძალიან დაიცხეს და გვქონდეს ძლიერი სიცხის ტალღები. არ უნდა გაგვიკვირდეს, თუკი ზაფხულის მეორე ნახევარში ძლიერ სიცხეებს ვიხილავთ. კლიმატურ სისტემაში მსგავსი კონტრასტები სულ უფრო ხშირად გვხვდება,” — განაცხადა ექსპერტმა.

ამასთან, მნიშვნელოვანია, რომ ელ-ნინიოს ეფექტები გლობალური კლიმატის ცვლილების ფონზე ვითარდება — და ეს ერთობა პრობლემას ამძაფრებს. „მთავარი პრობლემა გლობალური კლიმატის ცვლილებაა,” — ხაზს უსვამს გვილავა.

გამოსავალი: ადაპტაცია და მწვანე ენერგია

ექსპერტი მიესალმება გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს განცხადებას საქართველოს ადაპტაციის გეგმაზე მუშაობის დაწყების შესახებ. მისი სიტყვებით, ყველაზე ნაკლები ზიანი მოაქვს მზის ენერგიას სახლების სახურავებზე განთავსებით — სასოფლო სავარგულებზე კი არა. „სჯობს ცოტა გავაკეთოთ და ხარისხიანად, ვიდრე ბევრი და კონკრეტული შედეგის გარეშე,” — ამბობს გვილავა.